Weet u het nog? In 2008 kwam 'Swaffelen' uit de bus als hét woord van 2008 (57% van de stemmen, twee en drie waren respectievelijk 'wiiëen' en 'bankendomino'), een competitie georganiseerd door het Genootschap Onze Taal, Van Dale Uitgevers en dagblad De Pers. Voor als u het al weer vergeten bent, Swaffelen (of zwaffelen) is het aantikken met de penis, vaak met herhaalde bewegingen, van andermans lichaam of een voorwerp.

Nu tegen het eind van 2009 roeren meer partijen zich in de strijd om de populaire en vaak nieuwe woorden. CongresWereld zocht eens goed en vond een aantal 'opmerkelijke' woorden en begrippen voor 2009.

Van Dale
Van Dale organiseert dit jaar haar eigen verkiezing van het Woord van het Jaar 2009. Helaas nog geen woord hier, want pas vanaf 7 december kunt u stemmen op  http://woordvanhetjaar.vandale.nl/

Twitteren
Op 21 november kozen de bezoekers van het Onze Taal-congres 'Grenze(n)loos Nederlands' het woord twitteren tot woord van het jaar 2009.
De 1320 aanwezige taalliefhebbers in Utrecht konden kiezen uit kandidaat-woorden als boekestijntje, deeltijd-WW, Koninginnedagdrama, kopvoddentaks, mama appelsap, Mexicaanse griep, twitteren, vaccinatieangst en vuvuzela.

Twitteren was de afgetekende winnaar met dertig procent van de stemmen. Daarna volgden boekestijntje met zeventien procent en kopvoddentaks met elf procent. Vuvuzela eindigde als laatste met twee procent. Dat meldde de directeur van het genootschap, Peter Smulders. Bij twitteren verspreiden gebruikers korte boodschappen. Anderen kunnen daar weer op reageren.
foto: Bart Versteeg

Vorig jaar deed Onze Taal nog mee aan de internetverkiezing van het woord van het jaar, samen met Van Dale Uitgevers en dagblad De Pers. Onze Taal vindt echter dat een internetverkiezing te veel kan worden beïnvloed door pressiegroepen.

Je ding Doen
Eerder berichtten we al dat ‘je ding doen' de winnaar was van de VaagTaal Verkiezing 2009, een verkiezing van de meest vage termen en uitdrukkingen. Het Blog VaagTaal strijd tegen de 'ernstige aandoening' VaagTaal.
Uit woorden en begrippen als 'dicht bij jezelf blijven, oké, doorcommuniceren, een stukje en zeg maar' kwam uiteindelijk 'je ding doen' als winnaar bovendrijven.
Lees hier het hele artikel

Unfriend
Maar ook in het buitenland kunnen ze er wat van. Elk jaar vindt in de Verenigde Staten de verkiezing Woord van het Jaar plaats, een initiatief van de New Oxford American Dictionary.
Dit keer werd het werkwoord Unfriend uitgeroepen tot woord van het jaar 2009.
Iemand 'unfrienden' doe je wanneer je iemand als vriend verwijdert van sociale netwerksites als Facebook of MySpace (unfriend - verb - To remove someone as a ‘friend' on a social networking site such as Facebook).

Andere woorden die in aanmerking kwamen waren o.a. intexticated (verstrooid zijn door het versturen van smsjes tijdens het autorijden), netbook (een kleine laptop computer), sexting (het sturen van seksueel getinte sms-berichten), choice mom (bewust ongehuwde moeder), deleb (gestorven beroemdheid) en tramp stamp (een tatoeage op de onderrug, meestal bij een vrouw).

Op het Belgische blog T-zine van De Tijd vonden we nog deze toelichting: Eenvoudige logica zegt dat je in een taal niet alleen woorden nodig hebt voor acties, maar ook voor hun tegenhangers. Geen 'beginnen' zonder 'eindigen' en geen 'openen' zonder 'sluiten' met andere woorden. Dat neemt echter niet weg dat je sommige woorden pas gaat creëren als je ze op grote schaal nodig hebt.

Dat is ongeveer het verhaal achter het engelse woord 'to unfriend', duidelijk het tegenovergestelde van het woord 'to befriend' maar een term die pas echt gangbaar en noodzakelijk werd naarmate de populariteit van diensten als Facebook en Twitter toenam.

Rocombobulation area en scooping technician
Een paar begrippen die weliswaar uit 2008 zijn (de verkiezing voor 2009 en voor het decennium loopt nog) maar te mooi om achte rte houden, uit de koker van de American Dialect Society (ADS):
* 2008 meest creatieve begrip: recombobulation area (An area at Mitchell International Airport in Milwaukee in which passengers that have just passed through security screening can get their clothes and belongings back in order.)
* 2008 meest eufemistisch: scooping technician (A person whose job it is to pick up dog poop.)
 
Climate Change
De Global Language Monitor koos afgelopen week zelfs het begrip van het Decennium en kwam uit op 'Climate Change'. GLobal Warming haalde de nummer 1 als woord van het decennium (in de top 10 kwamen ook woorden als 9/11, Bailout, Google, Chinglish, Tsunami en begrippen als Financial Tsunami, ground Zero en War on Terror voor).
In 2008 koos men nog voor 'change', gevolgd door Obamamania. 

 
Distracted Driving
Webster's New World Dictionary komt vers van de pers met 'distracted driving' als term van 2009. Velen van ons maken zich er schuldig aan als we druk in de weer zijn met apparatuur als telefoons, pda's, blackberries en navigatiesystemen, waardoor we afgeleid worden van het rijden zelf.
Cloud computing en wallet biopsy (het checken van de financiele draagkracht van de patient voordat een medische handeling verricht wordt) haalden het net niet


Finanzkrise
Ons rondje woorden van het jaar eindigen we bij onze Oosterburen. In Duitsland wordt al sinds 1972 een Wort des Jahres gekozen met steun van het Gesellschaft für deutsche Sprache. Ook hier nog geen nieuwe resultaten, maar de top-3 van 2008 bestond uit Finanzkrise, verzockt en Datenklau. Grappig genoeg haalt 'Yes, we can' als Engels begrip ook nog net de top-10
Om uw Duits even te oefenen, hierbij de uitleg van nummer 2 en 3 (de winnaar behoeft eigenlijk geen uitleg):
verzockt. Dieses Wort hat seinen Bedeutungsbereich erweitert und wurde immer wieder kritisch auf das Vorgehen der Bankmanager bezogen, die hoch riskante und spekulative Geldgeschäfte betrieben haben (darum die Wahl der Perfektform „verzockt" anstatt des Infinitivs „verzocken").
Datenklau bezieht sich auf die illegale Nutzung und Weitergabe elektronisch gespeicherter Personendaten. In den vergangenen Monaten waren mehrere „Datenpannen" zu verzeichnen.